$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });

Thứ năm, 14-12-2017 | 15:10GMT+7

Vì sao các ông chủ Việt Nam hay thay đổi

Hay thay đổi – trở thành một vấn đề khá phổ biến ở các ông chủ Việt Nam. Các chuyên gia về quản trị kinh doanh đã nghiên cứu tìm nguyên nhân của vấn đề và đưa ra nhiều cách lý giải.

Tình huống một

Anh Trưởng phòng Marketing ôm kế hoạch năm lên gặp ông chủ để lấy chữ ký sau khi kế hoạch và ngân sách đã được duyệt từ chiều hôm qua…

- Tôi đã nghĩ lại rồi, chắc anh phải làm lại kế hoạch này theo một hướng hoàn toàn khác. Chiều nay lúc 3h, anh quay lại và mình bàn chuyện này nghe. Vậy đó.

Tình huống hai

Một nhà cung cấp sau 3 tuần thương lượng và nhích đến từng bước, tính toán lại giá cho thích hợp và đầy hữu hảo, kể cả việc xem một số thua thiệt trong thương vụ này như một đầu tư lâu dài hơn trong việc cung cấp cho khách hàng này. Giá cả đã “chốt” từ hôm qua. Hôm nay cầm xấp bản in các hợp đồng và phụ lục qua để ký…

- Anh hoãn lại cho tôi vài ngày, chắc tôi cần thay đổi vài khoản nữa. Tôi sẽ cho thư ký xếp lịch gặp anh trong tuần này.

Câu chuyện coi bộ chưa dừng được. Có muôn vàn tình huống tương tự, “thay đổi” vào giờ chót, khi mọi việc tưởng như đã hoàn thành.

Thử tìm nguyên nhân

Cần phải đi sâu một chút để tìm nguyên nhân, nếu không tìm ra hoàn toàn thì ít ra là cũng giải tỏa được một phần tâm lý, hoặc cùng đồng cảm với tiếng thở dài của những người thuộc quyền hoặc các đối tác, lúc họ rời văn phòng ông chủ, với một tâm trạng vô cùng thất vọng.

Có thể phân loại nguyên nhân dẫn đến biểu hiện "hay thay đổi” này thành 5 nguồn gốc dưới đây.

Nguồn gốc từ vị thế ra quyết định

Ai đã từng phải ra quyết định một cách đơn độc, đặc biệt là các quyết định hệ trọng, ảnh hưởng đến tương lai doanh nghiệp thì sẽ hiểu vì sao ông chủ của anh chàng Trưởng phòng Marketing trong tình huống một lại hoãn vào giờ phút chót kế hoạch và ngân sách đã định. Việc ra quyết định một cách đơn độc làm cho ông chủ đôi khi cảm thấy không an tâm cho lắm và đồng thời việc thiếu sự tương tác với đội ngũ quản lý thừa hành cũng có thể làm cho quyết định vẫn có những lấn cần nhất định.

Nguồn gốc từ sự sáng tạo trong suy nghĩ

Có những ông chủ tư duy rất sáng tạo và nhanh, vậy thì vô vàn giải pháp ập đến vào giờ phút cuối. Dòng thác các giải pháp buộc ông chủ đôi khi cũng phải xem lại những giải pháp mà mình đã từng thực lòng “duyệt" vào ngày hôm trước, để nhường chỗ cho một giải pháp mới chợt đến, sáng sủa hơn, ít chi phí hơn và có lý hơn.

Nguồn gốc từ việc quản lý rủi ro

Cũng tương tự với tình huống một và hai, khi ông chủ chợt nhận diện các rủi ro có khả năng xảy đến và quay ngược lại với quyết định của mình, thực ra đấy là hành động đúng, thay vì xuôi tay chấp nhận những gì sẽ xảy đến. Cái khó là đa số các ông chủ phải ôm đồm nhiều việc nên quỹ thời gian lo nghĩ cho việc phòng tránh rủi ro tương đối co hẹp. Đó là chưa kể đến tập quán kinh doanh của các công ty Việt Nam không coi trọng việc phòng tránh rủi ro từ xa.

Nguồn gốc từ việc linh hoạt trong điều hành

Đôi khi một vài thông tin nhận được vào phút chót chống lại các quyết định đã có từ trước. Khi đó, vì hầu như toàn quyền nên ông chủ sẽ linh hoạt thay đổi quyết định và sẽ giải thích đả thông với người thuộc quyền sau. Những điều chỉnh linh động này rất hay gặp, nhất là trong thời buổi mà thông tin ngày càng quan trọng, dù là thông tin đến bằng con đường "chính ngạch" hay tiểu ngạch”.

Việc tiên lượng các việc kinh doanh tại Việt Nam vẫn chưa dễ dàng do thị trường lẫn môi trường còn nhiều bất cập. Do đó, các ông chủ sẽ phải luôn luôn nhạy cảm và thay đổi theo nhịp thị trường nếu muốn tồn tại và phát triển. Đây cũng là một "đóng góp cho việc linh hoạt trong điều hành.

Nguồn gốc từ tính khí "hay thay đổi" của ông chủ

Loại trừ 4 trường hợp trên, ông chủ "hay thay đổi” có thể là do tính khí của chính mình. Ngay cả thái độ "lừng khừng” cũng thuộc nhóm hành vi này và dưới con mắt của nhân viên, đó là một ông chủ không quyết đoán.

“Hay thay đổi” là nhược điểm

Đối với các ông chủ, có lẽ việc quản lý thay đổi vẫn luôn là một chủ đề cần quan tâm, bởi vì khi công ty ngày càng lớn mạnh thì việc thay đổi càng phải có hệ thống hơn, mất nhiều thời gian và công sức để triển khai nó một cách thấu đáo và hiệu quả. Cần lưu ý đến sự mất phương hướng, sự mất hứng của đội ngũ quản lý và nhân viên, sự mệt mỏi phải chạy theo những thay đổi bất ngờ kèm theo là sự thui chột sáng tạo. . . của nguồn nhân lực.

Nếu ông chủ tiếp tục ra quyết định một cách "độc cô cầu bại” thì đội ngũ quản lý cảm thấy bị hắt ra rìa, không những có thế phải thay đổi vào giờ chót các kế hoạch hoặc dự án đã mất công phát triển, mà còn mất đi cơ hội để hội tụ trí tuệ của cả đội ngũ cũng như cơ hội phát triển năng lực cho đội ngũ quản lý cũng là lớp người kế thừa.

Những ông chủ có “tia lửa điện" sáng tạo luôn nhận được sự ngưỡng mộ của nhân viên nhưng không khéo dùng nó để vun đắp cho bộ máy của mình, thay vì nghĩ hộ, làm giùm và thay đổi vào giờ chót thì có thể vẫn chịu những thiệt hại như vừa kể trên.

Những điều tra bỏ túi và các trao đổi qua nhiều cuộc hội thảo của Le & Associates (L & A) vẫn khẳng định rằng đa số các ông chủ Việt Nam ứng biến nhanh và ít phòng bệnh hơn chữa bệnh. Đương nhiên, chi phí chữa bệnh bao giờ cũng lớn hơn nhiều so với phòng bệnh.

Nếu ông chủ không quyết đoán hoặc tính khí thất thường thì hình ảnh ông chủ trong mắt nhân viên và đối tác là cực kỳ khôi hài và điều này có hại vô cùng. Nó là nguyên nhân dẫn đến những đổ vỡ không cần thiết với cả nhân viên lẫn đối tác.

“Hay thay đổi” là ưu điểm

Việc đơn độc ra quyết định, đặc biệt những quyết định mang tính chiến lược, đôi khi mang lại sự bất ngờ cho thị trường và đối thủ. Các quyết định đơn độc trong một số trường hợp bị cách ly khỏi những định kiến khác nhau sẽ mang lại lợi thế cho doanh nghiệp.

Nếu ông chủ là người rất sáng tạo thì doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi vô cùng vì ông ta là người có thể ráp nối nhiều đầu mối và nguồn lực với nhau nhất. Ở vị trí của ông chủ có tham gia điều hành thì các vấn đề có thể được giải quyết nhanh chóng và triệt để hơn nhờ tầm kiềm soát và thông tin, hoặc cơ hội ẩn bên dưới hệ thống mà nhiều nhà quản lý điều hành không thể thấy hết được. Sự “hay thay đổi” trong trường hợp này của ông chủ lại cần sự cộng tác của nhân viên cùng sự hợp tác của các đối tác và có thể là may mắn cho doanh nghiệp.

Thấu hiểu và kính nể sức sáng tạo của ông chủ thì chắc các đối tác trong tình huống hai sẽ vô cùng thông cảm, khi biết mọi thương lượng những ngày qua của mình phải đổ sông đổ biển, nhưng điều bù lại là tính linh hoạt của mình được thử thách và chứng tỏ được uy lực của nó.

Rất nhiều ông chủ thành đạt là nhờ sự thay đổi nhanh nhạy và kịp thời với các biến động của thị trường, đặc biệt tại Việt Nam. Điều này cũng chứng minh rằng không phải hay thay đổi luôn là không tốt cho công việc kinh doanh.

Việc cộng tác với các ông chủ trong khử bỏ các rủi ro tương lai, không những không làm thấp đi giá trị của giới thuộc quyền hoặc của đối tác, mà thực ra lại là làm tăng giá trị đóng góp của họ. Và trong trường hợp này, việc ủng hộ sự thay đổi vào giờ phút chót nói lên tính chuyên nghiệp và khả năng thích ứng của họ trong công việc.

Và cuối cùng thay cho lời kết, nếu làm thuê hoặc là đối tác với ông chủ Việt Nam thì cần lưu ý phân tích nguồn gốc sự thay đổi trong các quyết định của họ để hiểu họ hơn. Từ đó, sự hợp tác sẽ thuận lợi, có thể đơm hoa kết trái dù đôi khi phải cả gan thách thức (challenge) hoặc phản bác họ một cách khoa học, thay vì những tranh cãi không cần thiết.